Marokaş riadlari: şohlarga munosib dam oliş maskani
Riad Marokaşning anʼanaviy saroysimon uyi. U Örta yer dengizi madaniyatida tuğilgan, islom, andalus va Mağrib taʼsirida şakllangan. Bir paytlar haşamat va boylik ramzi bölgan köplab riadlar bugun kiçik, samimiy mehmonxonalarga aylangan va sayyohlarga Marokaş mehmondöstligini asl holida his qiliş imkonini beradi. Ularda maʼnaviyat, tarix, meʼmorçilik va Marokaş madaniyati bir-biriga çirmaşib ketgan.
Riadlar Marokaşning hamma yerida bor: Atlas toğlariga qarab turgan, Chefchaouenning moviy burçağiga yaşiringan yoki istalgan medinaning (eski şaharning) qoq markazida. Bir paytlar faqat boy va zodagon oilalarning farovonligi uçun qurilgan bu uylar bugun Marokaşda qolişni istaganlarning ommabop tanloviga aylangan.
Marokaşga birinçi marta borasizmi yoki tez-tez kelib turasizmi, riadda qoliş sizni bu yurt hayotiga çuqur olib kiradigan, betakror tajriba böladi.
Riadlardagi dunyo taʼsirlari
Riad meʼmorçiligi islom olamining köplab madaniy mavzularini birlaştiradi. Rim, fors, arab va andalus taʼsirlari ularning ajoyib devorlari va qurilmalarida yaşab kelmoqda. Riadlar atriumga, yaʼni Rimdagidek içki hovliga qarab quriladi va bu musulmon olamiga Örta yer dengizi va ellinistik madaniyat taʼsir qilganidan dalolat beradi. Ular tarixning kapsulalari bölib, “Belle Époque” davrida musulmon olamida meʼmorçilik va taraqqiyot qanday rivojlanganini ham körsatadi. Riad boğlari ğoyasi forslar va Hindistondagi boburiylardan kelgan. Fors tilida “tört boğ” maʼnosini beradigan “Çorboğ” Qurʼonda zikr qilingan jannat boğlarini eslatadi va riad boğlari ana şu ilohiy timsollarga qarab moslaştirilgan.
Riadlarning öziga xosligi nimada?
Riad balkonlar bilan örab olingan içki hovlisi bor anʼanaviy bino. Oilani taşqi dunyodan pana qiliş va ob-havodan himoya qiliş uçun riad içkariga qaratib quriladi. Unga betakror qiyofa beradigan narsa bir tomondan islom va Şimoliy Afrika sanʼatiga xos mayda tafsilotlarga eʼtibor va simmetriya bölsa, ikkinçi tomondan yovvoyi tabiatning erkinligi: tabiiy va inson qöli yaratgan tafsilotlar çiroyli uyğunlaşadi. Islom va tarixiy içki bezak sanʼati bezakli koşinlar, stukko, yoğoç buyumlar va derazalardagi yoğoç öymakorlikda namoyon böladi. Köp uçraydigan yorqin kök va yaşil ranglar tabiatga öz huquqlarini qaytarib oliş imkonini beradi va riadlarga köplab quşlar va kapalaklarni çorlaydi. Ularning boğlarida Marokaşga xos ösimliklar, qalin yaşillik va gullar östiriladi. Bu tabiiy muhit badiiy va maʼnaviy taassurot beradi.
Riadlar estetikasi
Birinçi riadlarni turli din va millatga mansub hunarmandlar qurgan va bu riadlar estetikasiga katta taʼsir körsatgan. Riadlarni quriş va bezaşda işlatilgan materiallardan baʼzi misollar:
Tadelakt - Suv ötkazmaydigan, ipakdek silliq suvoq. U köplab yuzalarda işlatiladi: devorlar, şiftlar, gulzorlar, vannalar va hokazo. Rangi qizil, oxra yoki kuygan apelsin rangida böladi. “Tadelakt” sözi amazig (berber) tilidagi “dalaka” feʼlidan kelib çiqqan bölib, işqalaş, uqalaş yoki silliqlaş degan maʼnoni beradi; bu söz qadimda Yamandan kelgan.
Zellige - Butun Mağrib mintaqasida va Mağribdan kelib çiqqan sobiq mavritan hududlarida uçraydigan islom mozaika sanʼati; uning ilk izlari Tunisda topilgan. Geometrik şakllar köpinça favvoralar, devorlar va ustunlar atrofida uçraydi.
Arab xattotligi - Arab xattotligini qadimiy riadlarning rasmlari va devorlarida körasiz. Bu badiiy va diniy ifoda murakkab maʼnaviyatning namoyon böliş şakli bilan boğliq. Arab harflarini xattotlik bilan yoziş diniy daʼvat hisoblanadi, çunki arab madaniyati yozuvga aqliy va ilohiy ahamiyat beradi.
Stukko - Tadelaktga öxşaş ohakli suvoq. Bu amaliy va badiiy usulni rimliklar işlab çiqqan. Puxta va oson şakl oladigan stukko sement, qum, suv va ohaktoşdan tayyorlanadi.
Riadlar asosan qayerda joylaşgan?
Köp riadlarga boriş oson va ularning köpçiligi hozir turizmga xizmat qiladigan kiçik mehmonxonalarga aylantirilgan. Ularning ommabopligi va şunça köpi qayta tiklanayotgani çiroyi va qulayligi bilan boğliq. Riadlarda köpinça boyligi siyosat yoki tijoratdan kelgan odamlar yaşagan, şuning uçun ular odatda medinalar markazida, Marokaşning tarixiy şaharlari qoq örtasida, qulay joyda turadi.
Riadning ramzlari
Arab tilida “riad” sözining uç maʼnosi bor. Ular bir-biridan farqli tuyulişi mumkin, lekin riad meʼmorçiligida juda çiroyli tarzda mujassam bölgan: soğliq, tabiat va matematika. Sözning gözal murakkabligi uning köplab ramziy maʼnolarini oçib beradi:
Soğliq - Arabça “riad” (ر و ض) sözining ildizi “maşq”, “yuriş” va “sayr” kabi sözlar bilan boğliq. Bu riadning asosiy xususiyatida aks etadi: unda taşqi va içki makon bir-biriga qöşilib ketadi, yaşovçilar uydan çiqmay sayr qila oladi.
Tabiat - Bundan taşqari, “riad” sözi boğ yoki yaylov tasvirini köz oldiga keltiradi, çunki riadning içki hovlisi favvoralar va quyoş nuri bilan tabiatni birinçi öringa çiqaradi. Aslida “riad” arab tilida “boğlar” sözining köplik şaklidir. Bu uyning qalbi binoning özi emas, balki uning markazidagi yam-yaşil, sokin maskan ekanini körsatadi.
Matematika - “Riad” sözining til jihatidan boğliqligi matematika bilan, yaʼni simmetriya, makonni boşqariş va binolar balandligi bilan izohlanadi.
Riadlarning ayollar uçun qulayligi
Riadning tuzilişi Usmonlilar imperiyasidagi uylarning ayollar qismiga öxşaydi. Içki derazalar nafis öyib bezatilgan: ayollar taşqariga qaray oladi, özlari esa körinmaydi va begona közlardan pana bölib qoladi. Terrasalarni örab turgan baland devorlar ayollarga yalpiz çoyi ustida yiğilişiş yoki kundalik işlarini taşqaridan körinmasdan bajariş imkonini bergan.
Riadning bugungi ahamiyati
Bugun riadlar çegaralar va zamonlar oşa sayohat ramzi. Sayyohlar tarixiy riadning asl muhitida qoliş tajribasidan bahramand bölib, bir paytlar u yerda yaşagan boy odamlar örniga özini qöyib köra oladi.
Riadlarning halol xususiyatlari
Halalbooking-da butun Marokaş böylab joylaşgan riadlarning keng tanlovi bor. Filtrlar yordamida halol dam olişni tayyorlaş va rejalaştiriş oson. Mos riadni qidirayotganda foydalaniş mumkin bölgan halol filtrlarimizdan baʼzi misollar:
Ayollar uçun xususiy muhit - Riadlar bir paytlar katta uylar bölgan va ularning qöşimça xonalari bugun anʼanaviy buğli hammom yoki massaj xonasi sifatida işlatiladi. Bundan taşqari, köp riadlar favvora yoki hovuzlarini zamonaviy basseynga aylantirgan. Baʼzi riadlarni butunlay ijaraga oliş mumkin: şunda musulmon ayollar Marokaş riadining sanʼati va gözalligi qurşovida, begona közlardan butunlay xoli holda suziş zavqini his qila oladi.
Oilalar uçun xususiy muhit - Begona közlardan butunlay xoli joy istagan oilalar yoki guruhlar uçun riadni xususiy foydalanişga bron qiliş ommabop tanlov. Şunda hovli va basseyn faqat sizning davrangiz uçun şaxsiy vohaga aylanadi.
Alkogolsiz - Halalbooking Marokaş böylab qariyb 1 000 xil riad taklif qilişdan faxrlanadi, ulardan 160tadan ortiğida alkogol taqdim etilmaydi: xotirjam dam olişingiz mumkin.
Masjidlar va namoz - Marokaşning hamma yerida har qadamda masjid uçratasiz: köz ilğamas oddiy namoz joylaridan tortib hayratlanarli masjidlargaça. Xonangizga joynamoz va qibla yönalişi belgisini ham söraşingiz mumkin.
Riad uslublari
Har qanday didga mos riad uslubini Marrakeşda topasiz:
Anʼanaviy riadlar
Tarix va asllikni yoqtiradiganlar anʼanaviy riadlardan mamnun böladi: ular asl ruhni, hunarmandçilikni va ötmiş riadlariga xos muhitni saqlab qolgan. Mana bir neça misol:
Riad Fleur d'Orient - Bu riad anʼanaviy haşamatning mukammal namunasi: unda Marokaşning tub aholisi bölgan amazig qabilalariga xos klassik ranglar işlatilgan. “Fotima qöli” kabi baʼzi bezaklar xurofiy eʼtiqodlarni ifodalaydi, mebellar esa anʼanaviy hunarmandçilikni eslatadi.
Riad Maison Arabo Andalouse - Nomidan körinib turganidek, bu riad Mağrib riadlari ruhiga sodiq qolgan. Undagi yorqin qizil, yaʼni yerga xos tabiiy rang, loy, toş va öyma yoğoçning vazmin ranglari bilan keskin farq qiladi. Butun riad böylab koşin qoplangan pollar uning asl muhitini töldiradi.
Zamonaviy riadlar
Riadlarning sayohat sohasidagi ahamiyati eski riadlarning yangiça dizayniga ilhom bergan. Anʼanaviy riadlar asosiga dunyo ilhomlari, jozibali mavzular va avangard bezaklar bilan zamonaviylik qöşilgan. Zamonaviy riadlar sarguzaşt izlovçilar uçun ayni muddao.
Riad Khol - Bu riad tuzilişida va asl Marokaş xonalarida Yevropa uslublari va mebellarini birlaştiradi. Har bir xonaning öz muhiti bor, devor ranglari esa xona nomlari ortidagi ğoyani kuçaytiradi (Chambre Noir Poudre, Red Cyprus, Jasmine va Terre D'ombre).
Riad Karmela Princesse - Bu riad barça qoidalarni buzadi: har bir xususiy yoki umumiy xonada boşqaça qiyofa körinadi. Butunlay oq va krem rangli yotoq xonasida yoki son-sanoqsiz naqşli kamalak rangli yotoq xonasida qoliş mumkin.
Riad Ilayka - Bu riad bir qaraşda şohona haşamatli bezak va jihozlari bilan anʼanaviy körinadi, ammo qoronği muhit Viktoriya davri va gotika taʼsiridan dalolat beradi. Riadda islomiy naqşli hammomlar va çinakam ajoyib xonalar bor.
Tabiatni çorlaydigan riadlar
Tabiat doim anʼanaviy riadlar jozibasining bir qismi bölgan, ammo yillar davomida bu özgarib, ularning aksariyati endi tabiatni körsatmaydi. Şunga qaramay, Marokaş tabiatining xilma-xilligini haligaça namoyon etadigan betakror riadlar bor:
Riad 11 Zitoune - Bu riad yorqin ranglar bilan birga tabiiy, buzilmagan unsurlarni ham qamrab olgan. Har burçakda öyilmagan yoğoç, Sahroi Kabir ösimliklari va qalin yaşillik bor.
Riad Kaiss by Anika - Anʼanaviylik va zamonaviy sanʼatni yorqin ranglar portlaşi bilan uyğunlaştirgan riad. Syuitlardagi balkonlarga yaşil daraxtlar örmalab çiqadi va arab-afrika ildizli tabiiy unsurlar bilan qöşilib ketadi. Rim atriumidan ilhomlangan terrasa va hovli tabiatning erkin gözalligi namunasi.
