“Bizni çin dildan kutib olişdi”: musulmon oila ilk bor halol xususiyatli mehmonxonada
Markaziy Yevropada yaşaydigan, hayoni hayot tarzi sifatida tanlagan musulmon oila sifatida bolalarimiz bilan birga dam olişdan töliq bahramand böliş biz uçun kamdan-kam oson keçadi.
Germaniya va Fransiya çegarasidagi bu hududda hayot tarzimiz köpçilikdan farq qiladi, şuning uçun ijtimoiy hayotda qulay tarzda qatnaşişning aniq yöli doim ham topilavermaydi. Şu sababli atrofdagilar bilan aralaşmaslikka harakat qilamiz. Masalan, köl böyiga odam köp paytda bormaymiz, favvoralar oldiga (salqinlaş uçun) faqat odam kam bölganda boramiz, restoranda ovqatlaniş örniga tabiat qöynida piknik qilamiz. Tamoyillarimizga sodiq qoliş uçun dam olişimizni çeklaş, ehtimol, öz qarorimizdir, lekin eng avvalo bu eng baxtli bölişi kerak bölgan damlarda noqulaylik his qilmaslik usuli.
Baʼzi ğarb mamlakatlarida jamoat basseynlarida yopiq çömiliş kiyimi (burkini) bilan çömiliş qoralanadi yoki hatto taqiqlanadi, boşqalari (ular ham ğarb mamlakatlari) esa ruxsat beradi, lekin zörğa toqat qiladi. Şuning uçun ruxsat bölsa ham, biz bu lahzadan töliq zavqlana olmaymiz: suziş va dam oliş huquqimizdan foydalanmoqçi bölganimizda odamlarning bizga adovatli munosabatini sezamiz va bu bizni noqulay ahvolga solib qöyadi.
Şunday qilib, maşhur “halol dam oliş” tajribasini sinab köriş vaqti keldi, degan qarorga keldik. Bu haqda köp eşitgan edik: dunyoning turli burçaklaridan kelgan halolni qadrlaydigan sayohatçilar bu mehmonxonalarni maqtab tugata olmasdi, u yerda hamma narsa musulmon oilalarning kundalik ehtiyojlarini hisobga olgan holda taşkil qilingan ekan.
Va nihoyat, katta kun keldi. Biz Turkiya ga uçamiz: avval Selge Beach, keyin esa Antaliya sohilidagi Wome Deluxe mehmonxonasida dam olamiz. Taxminan 3 soatlik nisbatan qisqa töğridan-töğri reysdan söng aeroport transferi haydovçisi bizni kutib oladi va katta, toza, konditsionerli maşinada birinçi mehmonxonamizga olib boradi. Biz Selge Beach ga yetib keldik, mehmonxona xodimlari bizni iliq kutib olişdi.
Biz kabi körinadigan (heç bölmaganda taşqi tomondan) boşqa oilalar orasida bölişimiz bizni xotirjam qiladi. Xonamizga örnaşib olgaç, atrof bilan tanişiş uçun aylanib çiqamiz.
Kelişdan oldin istirohat joylari erkaklar va ayollar uçun butunlay alohida bölişini bilsak ham, yöl körsatib turgan yozuvlarni körib hayratlandik: “Ayollar uçun basseyn”, “Erkaklar uçun basseyn”, “Ayollar uçun spa zonasi” va hokazo.
Vaqt ança keç bölgani uçun restoran tomonga yöl olamiz. Bizni mahalliy va xalqaro taomlarning keng assortimenti kutmoqda. Turmuş örtoğim ikkalamiz bir-birimizga jilmayib qöyamiz, çunki bunçalik köp taom orasidan tanlaşga örganmaganmiz: barça taomlar halol, faqat vegetarian taomlar bilan çeklanişga hojat yöq. Bu köp yeyiş uçun bahona emas, zavqni tamoyilning özi beradi: bizni çindan ham kutib olişganini va bu safar heç qanday murosaga borişimiz şart emasligini his qiliş.
Bu hali töliq birinçi kunimiz ham emas, lekin ilgari dam olişda heç qaçon sezmagan xotirjamlik tuyğusi paydo bölib, ruhan yengillik boşlanadi. Endi hamma narsa joyida, dam oliş boşlansa böladi.
Şundan boşlab har kuni qizlarim bilan ayollar uçun basseynlarda maza qilib suzdim. Qoidaga köra, mobil telefonlar bu basseynlar kiraverişidagi qorovullarga topşirilardi. Basseynlar taşqaridan heç narsa körinmasligi uçun ulkan inşootlar bilan örab olingan. Butunlay körinmas bu tuzilma bizga xotirjam dam oliş, suv va quyoşdan, boşqa dam oluvçilar bilan suvdagi öyinlardan zavqlaniş imkonini berdi. Ajoyib tuyğu.
Bolalar tezda döst orttirişdi va özimizni xavfsiz his qilganimiz uçun ularni mehmonxona hududida bemalol aylanib yurişlariga qöyib berdik.
Ovqat vaqtida ayollar zonasida qolib ovqatlanişimiz mumkin edi, lekin turmuş örtoğimga qöşilib, u bilan birga ovqatlanişni afzal kördik. U erkaklar zonasida quyoş va suvdan bahramand bölayotgan edi. Keyin birga çömilişimiz uçun oilaviy plyaj zonasidagi plyaj restoranida ovqatlandik.
Keyingi bir neça kun ham deyarli şunday ötdi: biz allaqaçon qorayib (yoki qizarib) ketgan, xotirjam edik va halol dam olişimizga butunlay berilib ketgan edik.
Keyin mehmonxonani almaştiriş vaqti ham keldi. Wome Deluxe ga transfer xuddi Selge Beach ga bölgani kabi silliq va yoqimli ötdi. Biz avvalgisidan bir yulduzga yuqori bölgan ulkan va haşamatli mehmonxonaga yetib keldik, şuning uçun bu yerdagi muhit yanada dabdabali edi. Sarguzaşt şu halol xususiyatli muhitda davom etdi va boşqa heç qayerda bölmagan qulaylik tuyğusini berdi.
Ayniqsa, Wome Deluxe dagi qulayliklar ajoyib: oilaviy akvapark aralaş foydalanişda bölsa ham, bolalar bilan bizga katta quvonç bağişladi. Boşqa joylarda aralaş zonadagi suv tepaliklarida köngil oçişga heç qaçon qöşilmoqçi bölmaganman: atrofimda meni yoqtirmaydigan va buni kibrli qaraşlari, şivirlaşlari, noxuş jimliklari bilan bildirişdan tortinmaydigan odamlar bölardi, kiyimdagi farq ham juda katta edi. Bularning barçasi butunlay xörlanişga olib kelib, butun oilaviy dam olişni yoki oila bilan birga ötkazilgan bir lahzani ham buzib yuborardi.
Ayollar uçun plyaj zonasida dengizda yopiq çömiliş kiyimi emas, klassik çömiliş kiyimida suzdim, buni erta bolaligimdan beri qilmagan edim. Tabiiyki, suvdan çiqqim kelmadi. Burkini aralaş joylarda suziş uçun juda qulay bölsa ham, terimda suvning mayinligini his qiliş, soçlarimni suvda erkin qöyib yuboriş va eng muhimi, keyin suvdan höl, oğir burkinisiz çiqib, terimni quyoşda töğridan-töğri quritiş tuyğusini taʼriflab bölmaydi.
Rayhanna, 14 yoş:
“Biz (yana) tirildik! Quyoş, terida suv... bunga narx yetmaydi. Ota-onam xotirjam edi, men juda baxtliman. Hayotimda birinçi marta özimga çömiliş kiyimi sotib oldim va quyoşda toblaniş imkoniga ega böldim. Bu terim uçun ham, kayfiyatim uçun ham juda foydali böldi.”
Spaga boriş ham mutlaqo yangi tajriba böldi: spa zonasi keng, deyarli alohida bino. Bu yerga faqat ayollar kiriş kafolati bilan göyo boşqa olamga kirgandek bölasiz. Ayollar uçun qulayliklar orasida basseyn, sauna bilan spa (u yerda heç kim yalanğoç böliş majburiyatida emas), buğ xonasi, ajoyib anʼanaviy Turk hammomi, sartaroşxona va boşqa köp narsalar bor.
Bu olamga kirganingizda özingizni çindan ham ayol sifatida his qiliş va bir marta bölsa ham özingizga vaqt ajratiş payti keladi. Biz bemalol harakatlanib, hayo va begonalar bilan aralaşib qoliş haqida qayğurmasdan turli soğlomlaştiriş qulayliklaridan zavqlanişimiz mumkin. Fransiya va Germaniyada saunadan heç qaçon foydalana olmaganmiz, çunki u yerda yalanğoçlik “majburiy”. Bu yerda esa hayoyimiz hurmat qilinadi va hatto talab etiladi. Aynan şu bizni xotirjam qiladi va dam olişimizga imkon beradi. Qizlar sartaroşxonaga borişdi va faqat ayollar uçun muhitda bölgani uçun bundan çindan zavqlanişdi.
Bu hammasi emas: erkaklar bölimida turmuş örtoğim ham maza qilib dam oldi. Xodimlarning hammasi erkak bölgani uçun u Turk hammomi va massajdan bahramand böldi, bunda uning avrati (yopiq tutilişi kerak bölgan tana qismlari) hurmat qilindi va skrabni ayol kişi kelib qilib qolarmikan, deb xavotirlanmadi (boşqa baʼzi mamlakatlarda bunday kutilmagan holatlarga duç kelganmiz).
Mustapha, 38 yoş:
“Plyaj va basseyni bilan butun bir katta zona erkaklar uçun ajratilganini körib, ayniqsa hayron qoldim. Albatta, erkaklar uçun islomiy çömiliş kiyimi talablari, hayoli bölsa ham, ayollarimiznikidan kamroq çeklov qöyadi, çunki bu şunçaki kengroq va uzunroq şortik. U bizga aralaş joylarda osonroq çömiliş imkonini beradi, şuning uçun faqat erkaklar uçun butun bir plyaj zonasiga unçalik ehtiyoj yöqdek tuyulgan edi. Biroq aynan şu yerda musulmonlar va islomiy turmuş tarzi qançalik hurmat qilinişini his qildim: ayollarimizga va özimizga hurmat yuzasidan faqat erkaklar uçun ajratilgan, soğlom va quvnoq muhitga ega joy.”
“Ertakdagidek” dam olişimiz juda tez nihoyasiga yetdi. Haqiqatga, Markaziy Yevropaga qaytiş vaqti keldi. Bu halol dam oliş tajribasi bizga hamma qatori dam oliş, özimizni çeklamaslik va hamma kabi töliq zavqlaniş haqiqatan ham mumkinligini körsatdi. Meni ayniqsa bir narsa taʼsirlantirdi: xotirjam dam olib, atrofga mos kelyapmizmi, deb doim özimizni sörab turişga hojat qolmaganda, oilada kayfiyat qançalik tez kötariladi.
Asmaa, 10 yoş:
“Eng yaxşi lahzalar oyim bilan suvda öynagan paytlarim böldi. Odatda u çetda turib, menga va opa-singillarimga qarab turadi. Bu safar u biz bilan birga suvda edi va biz birga juda maza qildik. Suv tepaliklarida (aralaş zona) ham zör böldi, çunki biz 5 kişi, oyim va dadam ham birga edik. Odatda oyim bunday maşğulotlarga qatnaşmaydi, dadam esa faqat bizga hamrohlik qiladi. U yerda ular xuddi bolalardek öynaşdi.”
“Klassik” dam oliş halolni qadrlaydigan sayohatçilar uçun qançalik nomaqbul ekanini ham angladim. Halol dam oliş tuşunçasini nazariy jihatdan tuşunsam ham, uni özim boşdan keçirmaguça bunçalik köp ijobiy hislarni tuyişni tasavvur ham qila olmasdim. Endi bu tajribadan keyin boşqa turdagi dam olişni xayolimga ham keltirmayman. Halol xususiyatlarga ega bölmagan dam olişlar vaqt va pul jihatidan qimmatga tuşsa ham, oxir-oqibat haqiqiy oilaviy dam oliş bera oladigan narsalarning kiçik bir qismini beradi, xolos.
Bunday halol xususiyatli kurort mehmonxonasi oilaning barça aʼzolariga dam olişdan birga töliq bahramand böliş imkonini beradi. Barça qulayliklar halolni qadrlaydigan sayohatçilarga moslaştirilgani uçun bu dam oliş byudjetini sarflaşning juda tejamli usuli. Oddiy mehmonxonalarda esa halolni qadrlaydigan sayohatçilar xuddi şu narxni tölab, restorandagi köp xil taomlarning va köplab istirohat imkoniyatlarining faqat kiçik qismidan foydalanadi (çunki burkini taqiqlangan, alkogol borligi noqulaylik tuğdiradi, erkaklar va ayollar uçun alohida joylar yöq va hokazo).
Hozirça “halol xususiyatli” tajribani töliq taklif qiladigan mehmonxonalarni asosan faqat Turkiyada topiş mumkin bölsa ham, dunyodagi köplab mehmonxonalar islomiy qadriyatlarga mos keladigan qulaylik va xizmatlarini rasman körsatişga rozi bölgan: masalan, halol taomlarning töliq yoki qisman mavjudligi, xona va villalardagi basseynlarning qay darajada çetdan körinmasligi, joynamoz borligi yoki qibla yönalişi körsatilgani. Bu tafsilotlarning barçasi musulmon oilalarning dam olişda özini qulay va xotirjam his qilişiga katta hissa qöşadigan mehmondöstlikni yaqqol körsatadi.
Mustapha, 38 yoş:
“Bunday joylar borligini heç tasavvur qilmagan edim. Bu yerga kelişimizga şunçaki ruxsat berilgani emas, bizni çindan ham kutib olişganini his qildik, butun farq ham aynan şunda.”
Bundan buyon men Halalbooking-ning sodiq muxlisiman: u bizga dam oliş haqida öylab qaror qabul qiliş uçun barça maʼlumotlarga oson yöl oçib beradi. Musulmon bölsin-bölmasin, hamma uçun oçiq bu tuşunçaga çin dildan işonaman, bu mehmonxonalarning oilalar uçun qulayligi esa har qanday oilani öziga tortadi.
Yasmine, 6 yoş:
“Ummi, Turkiyaga qaçon qaytamiz?”
