Madinadagi ziyorat joylari: eng muhim tarixiy va muqaddas maskanlar
Madinaning muqaddas tarixi bilan tanişuv
Madinadagi ziyorat, yaʼni şaharning tarixiy masjidlari, jang maydonlari, qabristonlari va muqaddas quduqlarini ziyorat qiliş, safar içidagi alohida bir safardir. Masjidun Nabaviy har bir Madina safarining maʼnaviy markazi, ammo şahar va uning atrofi masjid devorlaridan nariga nazar taşlaganlarga Islom tarixining köp qatlamli sahifalarini oçib beradi. Bu qöllanmada eng muhim joylar, har birining tarixi va ziyoratlarni amalda qanday rejalaştiriş haqida söz boradi.
Ziyoratçilarning aksariyati asosiy ziyorat yönalişini bitta yarim kunlik ekskursiya yoki xususiy taksida aylanib çiqadi. Bu joylar Masjidun Nabaviydan 3-5 km radiusda joylaşgan, şuning uçun ularni bitta safarda birlaştiriş ham mantiqan, ham vaqt jihatidan qulay. Yölga çiqişdan oldin yönalişingizni quyidagi jadval yordamida tuzib oling.
Joy | Masjidun Nabaviydan masofa | Taxminiy ziyorat vaqti | Transport |
|---|---|---|---|
Quba masjidi | 3.5 km janubda | 30-45 daqiqa | Taksi / ziyorat ekskursiyasi |
Uhud toği va Uhud şahidlari qabristoni | 4.5 km şimolda | 45-60 daqiqa | Taksi / ziyorat ekskursiyasi |
Qiblatayn masjidi | 4 km şimoli-ğarbda | 20-30 daqiqa | Taksi / ziyorat ekskursiyasi |
Yetti masjid hududi | 3 km ğarbda | 30-45 daqiqa | Taksi / ziyorat ekskursiyasi |
Baqiʼ qabristoni | Masjidun Nabaviy yonida | 20-30 daqiqa | Piyoda |
Bir Usmon (Usmon quduği) | 6 km şimolda | 15-20 daqiqa | Taksi |
Xurmo bozorlari (markazda) | Masjidun Nabaviydan 5-10 daqiqa piyoda | Xohişingizga qarab | Piyoda |
Maʼnaviy xarita: Madinadagi ziyoratingizni rejalaştiring
Yaxşi rejalaştirilgan ziyorat asosiy joylarni qamraydi va şoşilinç röyxatga aylanib qolmaydi. Odatiy yarim kunlik yönaliş avval janubga, Masjidun Nabaviydan keyingi eng muhim joy bölgan Quba masjidiga boradi, söng şimolga, Uhud toği va Uhud şahidlari qabristoniga yöl oladi, qaytişda esa Qiblatayn masjidi va Yetti masjid hududidan ötadi. Bu tartib mantiqiy geografik aylanma yöl bölib, har bir joyda yetarliça vaqt ajratganda tört-beş soatda bemalol tugaydi.
Asosiy amaliy masala: transport. Ziyorat joylarining aksariyatiga taksi yoki xususiy maşina kerak: ular markaziy masjid hududidan 3-5 km uzoqlikda, bepul Haramayn avtobusi esa u yerlarga bormaydi. Yarim kunga yollangan xususiy ziyorat taksisi barça joylarni bir safarda aylantiradi, surʼatni esa öziniz belgilaysiz. Boşqa variant: mehmonxonalar tumanidan muntazam jönaydigan guruh ziyorat ekskursiyalari, ular yolğiz ziyoratçilar uçun tejamkor tanlov.
Kunning qaysi vaqti
Uhud kabi oçiq havodagi joylarni ziyorat qiliş uçun eng yoqimli payt: erta tong (bomdod namozidan keyin) va kunning ikkinçi yarmi (asr namozidan keyin). Yoz oylarida tuş payti juda issiq bölişi mumkin, rejangizni şunga qarab tuzing.
Özingiz bilan nima oliş kerak
Uhuddagi notekis yerda yuriş uçun qulay poyabzal, masjidlarga kiriş uçun ustdan kiyiladigan yopiq kiyim va bir şişa suv. Aksar masjidlarda joynamoz bor.
Suratga oliş
Oçiq havodagi joylarning aksariyatida suratga oliş mumkin. Masjidlar içida yozuvlar va xodimlarning körsatmalariga amal qiling: qoidalar joyga qarab farq qiladi.
Masjidun Nabaviy: Madinaning qalbi
Har qanday ziyorat qöllanmasi Masjidun Nabaviydan boşlanadi: bu masjidni Payğambarimiz Muhammad (s.a.v.) milodiy 622 yilda hijratdan keyin Madinaga kelganlarida öz qöllari bilan qurganlar.
Dastlabki bino kamtarona edi: ustunlari xurmo tanasidan, tomi xurmo şoxlaridan yopilgan oddiy oçiq hovli. Bugungi masjid ön tört asrlik kengaytiriş va ehtiromning merosi: u dunyodagi eng yirik masjidlardan biri bölib, maşhur yiğiladigan soyabonlari ostida bir milliondan ortiq namozxonni siğdira oladi.
Masjidning qoq markazida Ravza joylaşgan: Payğambarimiz (s.a.v.) qabri bilan u zotning dastlabki minbari orasidagi boğ. Ravzani ziyorat qiliş va Payğambarimiz (s.a.v.) qabri yonida u zotga salovat aytiş ziyoratçi Madinada qila oladigan eng uluğ maʼnaviy amaldir.
Yaşil gumbaz Payğambarimiz (s.a.v.) eng yaqin sahobalari Abu Bakr va Umar (r.a.) bilan birga yotgan joyni belgilab turadi. Dunyoning har bir burçagidagi musulmonlar uçun bu yer yuzidagi eng taʼsirli joylardan biri. Bu yerda şoşilmasdan namoz öqiş, ötirib öylaş va salovat aytiş uçun vaqt ajrating. Bu ziyoratning maʼnaviy salmoği daqiqalar bilan ölçanmaydi.
Quba masjidining fazilati: Islomdagi ilk masjid
Masjidun Nabaviydan taxminan 3.5 km janubda joylaşgan Quba masjidi dunyodagi boşqa heç bir masjidda yöq maqomga ega: bu Islom tarixida qurilgan ilk masjid. Payğambarimiz Muhammad (s.a.v.) hijratdan keyin Madina hududiga yetib kelganlarida şaharga kirişdan oldin bir neça kun Qubada turganlar. Şu kunlarda u zot bu masjidning poydevor toşlarini öz qöllari bilan qöyganlar. Qurʼoni karimda bu masjidning poydevori taqvo asosiga qurilgani haqida oyat bor.
Quba masjidida ikki rakat namoz öqiş Madina ziyorati bilan boğliq eng keng tarqalgan sunnat amallardan biri. Madinaga qisqa muddatga kelgan ziyoratçi uçun ham Qubaga borib keliş Masjidun Nabaviyning özidan taşqarida qilinadigan eng savobli amallardan biri.
Hozirgi masjid oq marmardan qurilgan keng, zamonaviy bino bölib, sönggi ön yilliklarda ança kengaytirilgan. U minglab namozxonni siğdiradi va namoz vaqtlaridan taşqari kun böyi ziyoratçilar uçun oçiq. Bu yerdagi muhit Masjidun Nabaviyga qaraganda ança sokin, köp ziyoratçilar bu sokinlikda yolğiz qolib, ibodatga beriliş ayniqsa oson deb biladi.
“Albatta, birinçi kundanoq taqvo asosiga qurilgan masjid sen unda namozga turişingga haqliroqdir. Unda poklanişni sevadigan kişilar bor. Alloh poklanuvçilarni sevadi.”
Tavba surasi, 9:108
Ibn Umar (r.a.) rivoyat qiladi: Rasululloh (ﷺ) Quba masjidiga baʼzan ulovda, baʼzan piyoda kelib, unda ikki rakat nafl namoz öqirdilar.
Sahihi Muslim, 1399b
Uhud jangi: Uhud toği yonida şahidlarni yod etiş
Madinaning şimolida 1 077 metrgaça kötarilgan Uhud toği etagida milodiy 625 yilda, hijratdan uç yil keyin, ilk Islom tarixining hal qiluvçi janglaridan biri bölib ötgan. Payğambarimiz (s.a.v.) qömondonligidagi musulmon qöşini Uhud jangida şu yerda Makka qurayşiylari bilan yuzma-yuz keldi. Musulmonlarning kuçli hujumi bilan boşlangan jang bir guruh kamonçilar aniq buyruqqa qaramay toğ yon bağridagi mavqelarini taşlab ketgaç izdan çiqdi. Bu buriliş nuqtasi musulmonlarga qimmatga tuşdi: taxminan 70 nafar sahoba şahid böldi.
Uhudga boriş oddiy sayr emas, bu xotirlaş amali. Toğning özi, jang bölib ötgan tekislik va şahidlarning oddiy qabrlari köp ziyoratçilarni çuqur hayajonga soladi. Bu yerda kamida 45-60 daqiqa ajrating: asosiy qabrlargaça piyoda boriş, salom beriş va bu voqealarga guvoh bölgan manzara qarşisida jimgina öylab ötiriş uçun.
Ziyorat tafsiloti | Maʼlumot |
|---|---|
Masjidun Nabaviydan masofa | 4.5 km şimolda |
Kerakli vaqt | 45-60 daqiqa |
Kiriş narxi | Yöq |
Ruxsatnoma kerakmi | Yöq |
Ziyorat uçun eng yaxşi vaqt | Erta tong (bomdoddan keyin) yoki kunning ikkinçi yarmi (asrdan keyin) |
Kiyiniş qoidasi | Hamma joyda yopiq, odobli kiyim |
Joyida | Ziyorat xaritalari, xurmo va kiçik esdalik sovğalari sotadigan sotuvçilar |
Transport | Xususiy taksi yoki ziyorat ekskursiyasi |
Tarixiy masjidlar: Qiblatayn masjidi va Yetti masjid
Quba masjididan taşqari, Madinada öz muhim tarixiga ega bir neça kiçik tarixiy masjid bor: puxta tuzilgan ziyorat ekskursiyasi ularni albatta qamraydi.
Qiblatayn masjidi
Masjid öz nomini devorlari içida bölib ötgan voqeadan olgan. Hijratning ikkinçi yilida Payğambarimiz (ﷺ) imomlik qilayotgan namoz paytida musulmonlarga qiblani Baytul Maqdisdan Makkadagi Masjidul Haramga burişni buyurgan oyat nozil böldi. Jamoat namoz örtasida yönalişini özgartirdi. Bu çuqur diniy va tarixiy ahamiyatga ega voqea, masjidning nomi (ikki qibla) ham aynan şuni eslatib turadi.
Yetti masjid (Masojidi sabʼa)
Masjidun Nabaviydan taxminan 3 km ğarbda, Xandaq örni yaqinida qurilgan kiçik masjidlar majmuasi. Xandaq: milodiy 627 yildagi Xandaq jangida musulmon qöşini Salmon Forsiy (r.a.) maslahati bilan qazigan mudofaa çuquri. Masjidlar qamal paytida Payğambarimiz (ﷺ) va uluğ sahobalar namoz öqigan joylar bilan boğliq nuqtalarni belgilaydi. Bu yerga birinçi navbatda şu hal qiluvçi voqea bilan aloqasi uçun boriş arziydi.
Boğlar va quduqlar: hijrat davri joylari bilan tanişuv
Madinaning hijrat davriga oid joylari masjid va jang maydonlari bilan çeklanmaydi. Islom tarixiy manbalarida tilga olingan boğlar, xurmozorlar va quduqlar ilk musulmon jamoasining kundalik hayoti bir qismi bölgan va öziga xos sokin ahamiyatga ega.
Baqiʼ qabristoni (Jannatul Baqiʼ)
Madinaning asosiy tarixiy qabristoni, Masjidun Nabaviyning şundoq şarqida joylaşgan. Ziyoratning maqsadi sunnatda belgilangan: ölimni va oxiratni eslaş, bu yerda dafn etilganlar uçun Allohdan mağfirat va rahmat söraş. Bundan ortiği talab qilinmaydi, bundan kami esa yetarli emas.
Bir Usmon (Usmon quduği)
Tarixiy manbalarga köra, bu quduq xususiy mulk bölgan va uning suvi musulmonlarga qimmat narxda sotilgan. Usmon (r.a.) Payğambarimizning (s.a.v.) iltimosini bajarib, quduqni sotib oldi va Madina musulmonlari uçun umumiy suv manbai sifatida vaqf qildi.
Masjid yaqinidagi xurmo bozorlari
Bu ziyoratçilarning özgaça anʼanasi. Ajva Madinaning eng qimmatli xurmo navi. Uni har bir masjid yonidagi rastalardan sotib oliş mumkin. Şahar çekkasida ulgurji bozorlar ham bor: u yerda tanlov kengroq, narxlar esa arzonroq.
Köp beriladigan savollar
Madinadagi ziyoratingizni rejalaştiriş uçun amaliy javoblar
Madinada yarim kunlik ziyorat sayohatini qaysi tartibda rejalaştirgan maʼqul?
Eng qulay yarim kunlik yönaliş Quba masjididan (janubda) boşlanadi, söng Uhud toği va şahidlar qabristoniga (şimolda), keyin Qiblatayn masjidiga (şimoli-ğarbda) boriladi va markaziy masjid hududiga qaytişdan oldin Yetti masjid hududida (ğarbda) yakunlanadi. Bu aylanma yönalişda bir yöldan ikki marta yurmaysiz va tört asosiy ziyoratgohni taxminan tört-beş soatda körib çiqasiz. Baqiʼ qabristoni Masjidun Nabaviy yonida joylaşgan, uni asosiy sayohatdan oldin yoki keyin piyoda ziyorat qiliş mumkin: eng maʼqul vaqt bomdod namozidan keyingi erta tong. Vaqt yetsa, yönalişning şimoliy qismiga Usmon qudiğini (Biru Usmon) ham qöşiş mumkin. Har bir joyga alohida borgandan köra butun aylanma yöl uçun xususiy ziyorat taksisini yollang: bu arzonroq tuşadi va har bir joyda qança turişni özingiz belgilaysiz.
Quba masjidi yoki Uhud toğini ziyorat qiliş uçun ruxsatnoma kerakmi?
Quba masjidi yoki Uhud toğini ziyorat qiliş uçun ruxsatnoma kerak emas. Ikkalasi ham barça musulmon ziyoratçilar uçun oldindan bron qilmasdan va rasmiy ruxsatsiz oçiq. Har bir joyda kirişni xizmatçilar tartibga soladi, ziyorat soatlari esa odatda namoz vaqtlaridan taşqari oddiy kunduzgi soatlarga töğri keladi. Madinadagi ziyoratlardan faqat Masjidun Nabaviy içidagi Ravzaga oldindan, Nusuk ilovasi orqali bron qiliş kerak. Odatiy ziyorat marşrutidagi boşqa barça joylarga navbatsiz kiriş mumkin.
Ziyorat uçun xususiy taksi odatda qançaga tuşadi?
Asosiy marşrut (Quba masjidi, Uhud, Qiblatayn masjidi va Yetti masjid) böyiça yarim kunlik xususiy ziyorat taksisi 4 örinli avtomobil uçun butun yarim kunga odatda 80-150 SAR (taxminan 260 000-480 000 söm) turadi. Yölga çiqişdan oldin töliq marşrut, umumiy narx va taxminiy davomiylikni kelişib oling. Beş-yetti kişilik guruhlar uçun xuddi şu marşrut miniven yoki köp örinli taksida taxminan 120-200 SAR (taxminan 380 000-640 000 söm). Ramazon va haj mavsumida narxlar oşadi; oldindan bron qilgan maʼqul.
Baqiʼ qabristonini har kuni ziyorat qiliş mumkinmi?
Ha, Baqiʼ qabristoni har kuni oçiq, lekin erkaklar uçun ziyorat vaqtlari boşqaça va Saudiya rasmiylari tomonidan özgartirilişi mumkin. Erkaklarga odatda erta tongda (bomdod namozidan keyin) va kunning ikkinçi yarmida yoki keçqurun kiriş ruxsat etiladi. Ruxsatnoma yoki oldindan bron talab qilinmaydi; kirişni asosiy darvozadagi qöriqçilar boşqaradi. Ziyorat davomida jim va odob bilan yuriş kerak; qabriston içida suratga oliş mumkin emas. Ayollar qabristonga kira olmaydi.
Ziyoratingiz onlayn eng işonçli qöllarda
Dunyodagi 1-raqamli halol xususiyatli bron platformasi. Saudiya rasmiy idoralari, aviakompaniyalar va turmuş tarzi mukofot dasturlari bilan rasman hamkorlik qiladi.
Yuklab oliş uçun QR kodni telefoningiz kamerasi bilan skanerlang.
Madinadagi safaringizni Halalbooking bilan rejalaştiring
Madinaning ziyorat joylari bilim va vaqt bilan kelganlarga köp narsa beradi. Markazga yaqinroq joydan mehmonxona tanlang va yarim kunlik yönalişni erkin rejalaştiriş uçun xususiy taksi bron qiling.
