Umra bosqiçma-bosqiç: ehrom, tavof, saʼy va tahallul

Amallar aniq ketma-ketlikda

Umra aniq ketma-ketlikda ado etiladi: ehrom, tavof, saʼy va tahallul, har bir bosqiç öz navbatida bajarilişi kerak. Bu qöllanma sizni miyqotdan ehromdan çiqadigan paytingizgaça har bir qadamda kuzatib boradi: aniq sunnatlar, köp uçraydigan xatolar va ziyoratingizning durustligini saqlaydigan hukmlar. Umra davomida bu sahifani telefoningizda oçiq tuting.

1-qadam: miyqotda ehromga kiriş

Rasululloh (s.a.v.) Madina ahli uçun Zul-Hulayfani, Şom ahli uçun Juhfani, Najd ahli uçun Qarnul-Manozilni, Yaman ahli uçun Yalamlamni miyqot qilib belgiladilar. Bu miyqotlar şu joylarda yaşovçilar uçun hamda haj va umra niyatida şu joylardan ötuvçilar uçundir. Bu joylardan berida yaşaydigan kişi öz turar joyidan ehromga kiradi, Makka ahli ham Makkadan ehromga kiradi.
Sahihul Buxoriy, 1526

Miyqot muqaddas çegara: umra niyati bilan uni ehromsiz kesib ötib bölmaydi. Ehromsiz kesib ötiş vojibni buziş hisoblanadi va dam (jarima qurbonlik) lozim böladi. Miyqotga yetmasdan oldin:

Ğusl qiling: bu barça ziyoratçilar, jumladan hayzdagi ayollar uçun ham sunnat
Erkaklar: niyatdan oldin badan va boşga atir surting, ehrom kiyimiga emas
Erkaklar: ikki tikilmagan oq mato kiying (izor va rido); boş oçiq qolişi kerak
Ayollar: keng, butun badanni yopadigan odobli kiyim kiying; yuz va qöllar oçiq qoladi (ehromda niqob va qölqop kiyilmaydi)
Umraga qalbdan niyat qiling: maxsus söz aytiş şart emas
Talbiya aytişni boşlang.

Talbiya

لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لَا شَرِيكَ لَكَLabbayka Allohumma labbayk. Labbayka la şariyka laka labbayk. Innal-hamda van-niʼmata laka val-mulk, la şariyka lak.Mana men huzuringdaman, Allohim, mana men huzuringdaman. Sening şeriging yöq, mana men huzuringdaman. Albatta, hamd ham, neʼmat ham Senikidir, mulk ham Seniki. Sening şeriging yöq.

Buxoriy, Muslim, Abu Dovud va boşqalar rivoyat qilgan (muttafaqun alayh).

Foydali maslahat

Özbekistondan Jiddaga uçyapsizmi? Samolyot Al-Juhfa miyqoti çiziğini qönişdan taxminan 45 daqiqa oldin kesib ötadi. Ehromni samolyotga çiqişdan oldin kiyib oling: samolyot hojatxonasida kiyiniş niyatida bölmang. Jidda miyqot çegarasining içida, şuning uçun yerga tuşgaç ehromga kirib bölmaydi.

Duolar töplamiga ötiş

2-qadam: Masjidul Haramga kiriş va kiriş duosi

Qaysi biringiz masjidga kirsa, “Allohumma-ftah liy abvoba rahmatik” desin, çiqayotganda esa “Allohumma inniy asʼaluka min fazlik” desin.
Sahih Muslim, 713a

Masjidul Haramga öng oyoq bilan kiring va kiriş duosini öqing. Masjidga kirayotganda talbiyani töxtating va tavofga tayyorlaning.
Öng oyoq bilan kiring va masjidga kiriş duosini öqing
Talbiyani töxtating: tavof boşlangandan keyin u aytilmaydi Birinçi aylanişni boşlaş uçun töğri Matofga (tavof maydoni) boring

3-qadam: umra tavofi, Kaʼba atrofida yetti aylaniş

Oişa (r.a.) aytdilar: “Payğambar (s.a.v.) Makkaga yetib kelganlarida qilgan birinçi işlari tahorat oliş böldi, söngra Kaʼbani tavof qildilar.”
-Sahihul Buxoriy, 1614

Tavof tahorat bilan ado etilişi şart. Kaʼba atrofini soat miliga teskari yönalişda yetti marta aylanasiz, har bir aylaniş Hajarul Asvaddan (Qora toş) boşlanib, şu yerda tugaydi.
Boşlaşdan oldin: tahoratingiz borligiga işonç hosil qiling. Biror aylaniş paytida tahorat buzilsa, Matofdan çiqing, tahoratni yangilang va töxtagan joyingizdan davom ettiring: yetti aylanişni qaytadan boşlamaysiz.

Hajarul Asvadga yuzlaning va tavofga niyat qiling
Öng qölingizni Hajarul Asvad tomon kötaring, “Allohu akbar” deng va 1-aylanişni boşlang
Erkaklar iztiboʼ qiladi (ridoni öng qöltiq ostidan ötkazib, öng yelkani oçiq qoldiriş): sunnat
Erkaklar ramal qiladi (qisqa va tez qadamlar bilan şaxdam yuriş) 1-3-aylanişlarda, 4-7-aylanişlarda esa odatdagiday yuriladi: sunnat
Rukni Yamoniyga har gal yonidan ötganda öng qöl bilan tegining, uni öpmang
Rukni Yamoniy bilan Hajarul Asvad orasida: “Robbana atina fid-dunya hasanatan...” duosini öqing (Sunani Abu Dovud, 1892)
Har bir yangi aylaniş boşida Hajarul Asvad röparasida: “Allohu akbar” deng, itarmasdan yeta olsangiz tegining, aks holda işora qiling
7 töliq aylanişni tugating: oxirgisi Hajarul Asvad röparasida tugaydi

Foydali maslahat

Faqat Hajarul Asvad va Rukni Yamoniyga tegiladi.
Rukni Yamoniyga tiqilinç qilmasdan va boşqalarga ozor bermasdan yeta olsangiz, öng qölingiz bilan tegining. Uni öpmang, yeta olmasangiz, uzoqdan işora ham qilmang.
Kaʼba devorlariga va Şom hamda Iroq tomonga qaragan ikki burçakka tegmang: bu sunnatda asosi yöq, keng tarqalgan xato (Sahihul Buxoriy, 1609).
Hajarul Asvadga yeta olmasangiz, uzoqdan işora qiliş töliq kifoya qiladi, heç qaçon boşqalarni itarmang va turtmang.

4-qadam: Maqomi Ibrohim va tavofning ikki rakati

“Payğambar (s.a.v.) Makkaga keldilar, Kaʼbani tavof qildilar, söngra ikki rakat namoz öqidilar...”
Sahihul Buxoriy, 1647

Yettinçi aylanişni tugatişingiz bilan ikki rakat namoz öqiş uçun Maqomi Ibrohimga (Ibrohim alayhissalom turgan joy) boring.

Namozdan oldin öng yelkani yoping (iztiboʼni tugating): iztiboʼ faqat tavof uçun
Ikki rakatni Maqomi Ibrohim ortida öqing; joy gavjum bölsa, Haramning istalgan joyida öqisa böladi
Namozdan söng Zamzam jömraklariga borib, töyib içing

Foydali maslahat

Köp ulamolarning fikriça, tavofning ikki rakati vojib yoki sunnat: ularni öqimasdan Haramdan çiqib ketmang. Tavof örtasida jamoat namozi boşlansa, namozga qöşiling, söng aylanişlarni töxtagan joyingizdan davom ettiring.

5-qadam: saʼy (Safo va Marva orasida yetti marta yuriş)

Albatta, Safo va Marva (tepaliklari) Allohning nişonalaridandir. Bas, kim Baytullohni haj yoki umra qilib ziyorat etsa, ularning orasida saʼy qilsin. Kim ixtiyoriy ravişda yaxşilik qilsa, albatta, Alloh şukr qiluvçi va biluvçidir.
Baqara surasi, 158-oyat

Saʼy uçun tahorat şart emas, lekin tahoratli bölgan maʼqul. Zamzam joylaşgan qismdan Masʼo yölagi tomon yuring.

Safoga birinçi marta yaqinlaşganda Baqara surasidagi “Innas-Safo val-Marvata min şaʼoirilloh...” oyatini öqing (Sahih Muslim, 1218a): bu faqat birinçi yaqinlaşişda öqiladi
Safoga çiqing, qiblaga yuzlaning, qöllaringizni kötarib duo qiling
Marvaga qarab yuring: bu 1-marta hisoblanadi
Erkaklar: saʼy yölagidagi ikki yaşil çiroqli belgi orasida yengil yugurib ötadi, belgilardan taşqarida odatdagiday yuradi
Ayollar: barça 7 marta davomida odatdagiday yuradi, yuguriş talab qilinmaydi
Marvada: qiblaga yuzlaning, qöllaringizni kötarib duo qiling: şu bilan 1-marta tugaydi
Davom eting: Marvadan Safoga 2-marta va hokazo. 7-marta Marvada tugaydi.
Jami: 7 marta, Safodan boşlanib, Marvada tugaydi

Foydali maslahat

Saʼyni bemalolroq va kamroq tiqilinçda ado etiş uçun 2- yoki 3-qavatga çiqing. Pastki qavat juda gavjum böladi, yuqori qavatlarda esa joy köproq, havo yaxşiroq aylanadi va bir maromda yuriş mumkin.

6-qadam: tahallul (soçni oldiriş yoki qisqartiriş) va umraning tugaşi

Rasululloh (s.a.v.) dedilar: “Allohim, soçini oldirganlarga rahm qil.” Odamlar: “Yo Rasululloh, soçini qisqartirganlarga ham (duo qiling)”, dedilar. Payğambar (s.a.v.): “Allohim, soçini oldirganlarga rahm qil”, dedilar. Odamlar: “Yo Rasululloh, soçini qisqartirganlarga ham”, dedilar. Payğambar (s.a.v.) uçinçi marta: “Soçini qisqartirganlarga ham”, dedilar.
Sahihul Buxoriy, 1727

Payğambar (s.a.v.) dedilar: “Ayollarga soç oldiriş yöq, ularga faqat soçni qisqartiriş lozim.”
Sunani Abu Dovud, 1985

Tahallul umraning sönggi arkoni. U saʼydan keyin ado etiladi. Şundan söng ehromning barça taqiqlari olib taşlanadi.

Erkaklar, halq (afzali): boşning hamma soçini oldiriş. Sartaroşlar Haramning yonida va mehmonxonalar atrofida köp.
Erkaklar, taqsir (joiz): boşning barça qismidan soçni bir xil, barmoq enida qisqartiriş; faqat bir tomondan bir tutam qirqiş yetmaydi.
Ayollar, faqat taqsir: soçni yiğib, uçidan taxminan barmoq uçi uzunligida (2-3 sm) qirqiş. Sartaroş kerak emas, buni öz xonangizda qilsangiz böladi.
Tahallul tugagaç, ehromning barça taqiqlari olib taşlanadi: tikilgan kiyim, atir va er-xotin yaqinligi yana halol böladi.

Foydali maslahat

Ayollar uçun: yuk çamadoningizga kiçkina qayçi solib qöying. Ehromdan çiqiş uçun soç uçidan atigi 1.5-2 sm (taxminan barmoq uçi uzunligida) qirqiş kifoya. Öz qayçingiz bölsa, odamlar orasida qayçi söraşga hojat qolmaydi.
Erkaklar uçun: yoningizda doim naqd pul bölsin. Bepul köçma sartaroşlar ham bor, lekin ular odatda juda gavjum. Vaqtni tejaş va uzun navbatda turmaslik uçun pullik sartaroşga borişingizga töğri keladi, ularning köpçiligi faqat naqd pul oladi.

Amallarni nima bekor qiladi?

Arkondagi xato bilan vojibni buziş orasidagi farq umrangiz bekor bölişini yoki faqat fidya (jarima) kifoya qilişini belgilaydi. Quyidagi jadvalda ziyoratçilar eng köp yöl qöyadigan xatolar keltirilgan.

Xato	Bu nimani anglatadi	Oqibati
Tahoratsiz tavof	Tavof davomida tahoratli böliş şart. Aylaniş örtasida tahorat buzilsa, çiqing, yangilang va davom ettiring, qaytadan boşlamang.	Arkon buziladi; şu aylaniş hisoblanmaydi
7 töliq aylanişdan kam tavof	Har bir aylaniş Hajarul Asvaddan boşlanib, şu yerda tugaşi kerak. Çala aylaniş hisoblanmaydi.	Arkon buziladi; tavofni oxirigaça yetkaziş kerak
Soat mili yönalişida tavof	Tavof Kaʼba çap tomonda qolgan holda soat miliga teskari yönalişda ado etiladi. Soat mili yönalişidagi aylanişlar durust emas.	Arkon buziladi; aylanişlarni soat miliga teskari yönalişda qaytariş kerak
7 martadan kam saʼy	Safodan Marvagaça 1, Marvadan Safogaça 2. 7-marta Marvada tugaşi kerak. 6-martada töxtaş durust emas.	Arkon buziladi; qolgan yurişlarni tugatiş kerak
Saʼyni Safodan boşlamaslik	Saʼy Safodan boşlanişi kerak. Marvadan boşlansa, yönaliş teskari böladi va hisob notöğri çiqadi.	Arkon buziladi; saʼyni Safodan qaytadan boşlaş kerak
Tahallulni umuman qilmaslik	Halq yoki taqsir qilmasdan ehromdan çiqilsa, umra çala qoladi. Ehromning barça taqiqlari kuçda qoladi.	Arkon çala; umra tugamagan
Miyqotni ehromsiz kesib ötiş	Bu vojibni buziş, arkonni tark etiş emas. Umra durust qoladi, ammo dam (jarima qurbonlik) lozim.	Dam lozim; umra durust qoladi
Maqomi Ibrohimdagi namozda iztiboʼni saqlab qoliş	Iztiboʼ faqat tavof paytida qilinadi. Namozdan oldin öng yelka yopilişi kerak.	Umraning durustligiga taʼsir qilmaydi; sunnat tark etilgan

Umra amallaridagi xatolar uçun jarimalar

“Haj va umrani Alloh uçun töliq ado eting. Agar (yöldan) tösilsangiz, imkoningiz yetgan qurbonlikni (yuboring). Qurbonlik öz joyiga yetmagunça boşlaringizni oldirmang. Sizlardan kim kasal bölsa yoki boşida ozor beradigan narsa bölsa, röza, sadaqa yoki qurbonlik bilan fidya bersin. Tinçlik paytida kim haj va umrani birlaştirsa, imkoni yetgan qurbonlikni söysin. Topa olmagan kişi haj kunlarida uç kun, qaytgaç yetti kun röza tutsin: jami ön kun. Bu oilasi Masjidul Haram yaqinida yaşamaydiganlar uçundir. Allohdan qörqing va biling, Allohning azobi qattiqdir.”
Baqara surasi, 196-oyat

Umradagi jarimalar xatoning turiga qarab uç toifaga bölinadi: fidya (jarima tölovi) lozim böladigan ehrom taqiqlarini buziş, dam talab qiladigan vojib amallarni buziş va umrani butunlay bekor qiladigan işlar. Xato qaysi toifaga kirişini bilsangiz, uni töğri tuzata olasiz.

Buziş toifasi	Misollar	Jarima (fidya / dam)	Umraning durustligi
Tanlab beriladigan fidya (fidyatul-azo)	Atir işlatiş, tahalluldan oldin soçni oldiriş yoki qisqartiriş, erkaklarning tikilgan yoki badanga yopişadigan kiyim kiyişi, erkaklarning boşini yopişi	Uçtadan BITTASINI tanlang: 3 kun röza tutiş; 6 kambağalni ovqatlantiriş (har biriga taxminan 1.5 kg oziq-ovqat); yoki Makkada bitta qöy söyiş	Durust qoladi
Vojibni buziş (dam)	Miyqotni ehromsiz kesib ötiş; tavofning ikki rakatini tark etiş	Makkada bitta qöy söyiş (dam); işonçli mahalliy vakil yoki rasmiy kanal orqali taşkil qilinadi	Durust qoladi
Quruqlik hayvonlarini ovlaş	Ehromda turib har qanday quruqlik hayvonini öldiriş yoki ovlaş	Unga teng uy hayvonini qurbonlik qiliş yoki uning qiymatiça kambağallarni ovqatlantiriş (Qurʼon, 5:95)	Durust qoladi
Ehromda nikoh	Ehromda turib nikoh tuziş, nikohni ötkaziş yoki sovçi qöyiş	Nikoh haqiqiy emas. Fidya talab qilinmaydi; tavba qiliş va ehromdan çiqqandan keyin nikohni qayta tuziş kerak (Sahih Muslim, 1409)	Durust qoladi
Umra tugaşidan oldin er-xotin yaqinligi	Eng oğir taqiq. Tört arkonning barçasi tugaşidan oldin sodir bölsa, şu hukm qöllanadi.	Bekor bölgan amallar baribir oxirigaça yetkaziladi; tuya yoki qöy qurbonlik qilinadi; imkon boriça tezroq töliq qazo umrasi ado etiladi	Bekor böladi: qazo lozim

Tanlab beriladigan fidya: uçta teng variant

Ziyoratçi zarurat tufayli, yaʼni kasallik, jarohat yoki haqiqiy qiyinçilik sababli ehrom taqiqini buzsa, jarima sifatida uçta teng fidya (evaz) turidan birini tanlaydi. Durustlik jihatidan birortasi boşqasidan afzal emas, qaysi birini tanlaş ziyoratçining ixtiyorida. Bu hukmni Payğambar (s.a.v.) Kaʼb ibn Ujraga (r.a.) bevosita aytganlar: Makkaga ketayotganda kasallik sababli uning boşidan bitlar tökilgan edi (Sahihul Buxoriy, 1814):

Röza

Uç kun röza tutiş

Ovqatlantiriş

Olti kambağalni ovqatlantiriş (har biriga yarim soʼ, yaʼni taxminan 1.5 kg oziq-ovqat)

Qurbonlik

Makkada qöy qurbonligini işonçli kanal yoki mehmonxonangiz orqali taşkil qiling

Foydali maslahat

Agar xatoni bilmasdan yoki zarurat tufayli qilgan bölsangiz, gunoh yöq, faqat jarima lozim. Xato haqidagi xavotir sizni umraning qolgan qismidan çalğitmasin. Avval qolgan barça amallarni ado eting, keyin jarimani xotirjam taşkil qiling. Mehmonxonangiz konserji yoki Haramdagi yöl-yöriq bölimlari Makkada qurbonlik uçun rasmiy kanallarni körsatib beradi. Bu majburiyatni rasmiy Adahi loyihasi platformasi orqali onlayn, oson va xavfsiz ado etiş ham mumkin.

Köp beriladigan savollar

Umraning asosiy arkonlari haqida qisqa javoblar

Tavofning birinçi aylanasini aniq qayerdan boşlaş kerak?

Kaʼbaning janubi-şarqiy burçagiga örnatilgan Hajarul Asvaddan (Qora toş) boşlang. Hajarul Asvadga yuzlanib, öng qölingizni unga qarab kötaring, “Allohu akbar” deng va Kaʼbani çap tomoningizda qoldirib, soat mili harakatiga teskari yuring. Matofdagi yaşil pol belgisi Hajarul Asvad çiziğini körsatadi: har safar şu çiziqqa qaytganingizda bitta töliq aylana tugaydi.

Har bir aylana uçun yangi niyat qiliş kerakmi?

Yöq. Tavof boşida bir marta qilingan niyat yetti aylananing hammasi uçun kifoya. Niyat dilda qilinadi va har bir aylanada takrorlaş şart emas. Haramga tavof uçun kirganingizda talbiyani aytişni töxtatasiz, uni ham aylanalar orasida takrorlaş kerak emas.

Erkaklar uçun iztiboʼ (yelkani oçiq qoldiriş) qoidalari qanday?

Iztiboʼ ridoʼni (ehromning ustki matosi) öng qöltiq ostidan ötkazib, çap yelka ustiga taşlaş orqali qilinadi, natijada öng yelka va qölning yuqori qismi oçiq qoladi. U faqat tavofning yetti aylanasi davomida qilinadi. Yettinçi aylana tugagaç, Maqomi Ibrohim yonida ikki rakat namoz öqişdan oldin öng yelkani yoping: yelka oçiq holda namoz öqiş sunnatga zid. Saʼy paytida iztiboʼ talab qilinmaydi.

Tavof bilan saʼy orasida dam olsam böladimi?

Ha. Tavofdan söng darhol saʼyga ötiş şart emas. Saʼyni boşlaşdan oldin ötirib, Zamzam suvi içib, tavofning ikki rakat namozini öqib yoki dam olib olişingiz mumkin. Iloji bölsa, saʼyni tavofdan keyin uzoq tanaffussiz bajargan maʼqul, ammo oradagi tanaffus ikkala amalni ham buzmaydi. Agar jamoat namozi boşlansa, unga qöşiling va saʼyni undan keyin boşlang.

Ayol marosimni yakunlaş uçun soçidan qança qirqişi kerak?

Ayol soçini bir joyga yiğib, uçlaridan taxminan barmoq uçi uzunligida (2-3 sm atrofida) qirqadi. Bitta tolani emas, barça soçdan qirqiş kerak. Sartaroşga ehtiyoj yöq: bu iş öz xonasida, begona közlardan uzoqda qilinadi. Ayollar uçun soçni oldiriş heç qanday holatda buyurilmagan; soçni qisqartiriş (taqsir) ayollar uçun ehromdan çiqişning (tahallul) yagona töğri yölidir.

Umrada xato qilgan bölsam, damni qanday ado etaman?

Umraning vojib amallaridan birini ataylab yoki unutib tark etgan bölsangiz, dam vojib böladi: masalan, ehromga notöğri joydan kirgan bölsangiz, tavofning ikki rakat namozini öqimay ketgan bölsangiz yoki ehromdan çiqişdan oldin soçni oldirmagan yoki qisqartirmagan bölsangiz. Dam Makkadagi Haram hududi içida qöy yoki eçki söyiş va uning göştini Haramdagi kambağallarga tarqatiş demakdir. Saudiya hukumati buni mustaqil ziyoratçilar uçun Adahi loyihasi (Saudiya Arabistonining haj va umra qurbonliklaridan foydalaniş loyihasi) orqali osonlaştirgan, loyihani Islom taraqqiyot banki boşqaradi.

Ziyoratingiz onlayn eng işonçli qöllarda

Dunyodagi 1-raqamli halol xususiyatli bron platformasi. Saudiya rasmiy idoralari, aviakompaniyalar va turmuş tarzi mukofot dasturlari bilan rasman hamkorlik qiladi.

Aviakompaniya millari va sayohat mukofotlari hamkorlari

Halalbooking ilovasini yuklab oling!

Ilovamiz bilan halol xususiyatli sayohatlarni rejalaştiriş yanada oson.
Yuklab oliş uçun QR kodni telefoningiz kamerasi bilan skanerlang.

4.8

4.7

Umra safaringizni boşlaşga tayyormisiz?

Turar joyni işonç bilan bron qiling. Qaytariladigan tariflar ham bor.

Hozir mehmonxona qidiriş